Cechy konstrukcyjne i funkcjonalne kablowych systemów nośnych

Kablowe systemy nośne są istotnymi elementami bezpiecznej i wydajnej instalacji elektrycznej. Służą nie tylko do uporządkowanego prowadzenia i mocowania kabli, lecz muszą również wytrzymywać najróżniejsze obciążenia mechaniczne i środowiskowe. Dobór właściwego systemu zależy od różnych czynników, takich jak materiał, ochrona przed korozją i środowisko użytkowania. Objaśniamy najważniejsze właściwości konstrukcyjne i funkcjonalne kablowych systemów nośnych - od stosowanych materiałów, poprzez powłoki powierzchni, po środki ochrony przed korozją.

FAQ – Podstawowe informacje o kablowych systemach nośnych

Czym jest kablowy system nośny?

Gdzie montuje się kablowe systemy nośne?

Z jakich materiałów wykonane są kablowe systemy nośne?

Z jakich elementów składa się kablowy system nośny?

Jakie różne kablowe systemy nośne istnieją?

Do czego służą kształtki?

Czym są elementy nośne?

Do czego są używane elementy montażowe?

Jakie akcesoria istnieją?

Czym jest rozstaw podpór?

Czy zewnętrzne elementy mocujące są częścią kablowego systemu nośnego?

Korozja i ochrona przed korozją

Ogólnie rzecz biorąc, rozróżnia się następujące rodzaje korozji:

 

Korozja powierzchniowa

  • Niezabezpieczona stal niestopowa utlenia się na powierzchni pod wpływem wilgoci i tlenu
  • Klasyczne rdzewienie stali
  • Jeśli rdzewienie jest ograniczone miejscowo, określa się je jako korozję wżerową

Korozja kontaktowa lub bimetaliczna

  • Jest powodowana różnymi potencjałami elektrochemicznymi dwóch metali (np. cynku i VA)
  • Rozróżnienie między metalami szlachetnymi i nieszlachetnymi
    • Metale szlachetne: potencjał elektrochemiczny > 0
    • Metale nieszlachetne: potencjał elektrochemiczny < 0
  • Mniej szlachetny metal utlenia się
  • Należy przestrzegać zasady powierzchniowej:
    • Korzystny stosunek: właściwości nieszlachetne duże, właściwości szlachetne małe
    • Niekorzystny stosunek: właściwości szlachetne duże, właściwości nieszlachetne małe

 

 

Korozja szczelinowa

  • Dotyczy zarówno stali niestopowej, jak i stali nierdzewnej (odnosi się to również do sytuacji, gdy szczelina powstaje w wyniku działania tworzywa sztucznego na stal)
  • Powodowana przez wilgoć w wąskich szczelinach (<1 mm)
  • Elektrolit w szczelinie „zakwasza się” (tzn. wartość pH spada), elektrolit na zewnątrz staje się zasadowy (tzn. wartość pH wzrasta)
  • Powstają produkty reakcji, które ostatecznie mogą być postrzegane jako rdza, która powoduje erozję szczeliny


 

Korozja wżerowa stali nierdzewnych

  • Warstwa pasywna stali nierdzewnych jest zaburzana, w głównej mierze przez chlorek
  • Miejscami może wystąpić korozja punktowa, która powoduje erozję stali w danym miejscu
  • Ponadto może wystąpić korozja naprężeniowa, jeśli w materiale występują naprężenia (pęknięcia materiału wzdłuż granic ziaren)

 

Korozja ocynków

  • Cynk pod wpływem węgla z powietrza po kilku dniach tworzy warstwę wierzchnią węglanu cynku
  • Jeśli powierzchnia cynku jest narażona na działanie wilgoci, tworzy się biała rdza, zanim powstanie warstwa wierzchnia
  • Cynk jest szczególnie podatny na korozję w obecności soli (głównie chlorku, siarczanu). Następnie cynk w bardzo szybkim tempie ulega usunięciu, przez co stal jest niechroniona

Szereg napięciowy metali

                     

mały/dużyZn (FS i FT)AICuVACuZn
Zn (FS i FT)
  •  
  •  
xx
  •  
AI
  •  
  •  
xx
  •  
Cu
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
VA
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CuZn
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • Od braku korozji do umiarkowanej
  • Umiarkowana korozja

   x  Silna korozja

 

Do wystąpienia korozji konieczne jest medium przewodzące, które łączy kombinację metali. Im bardziej wilgotna i zanieczyszczona jest atmosfera, tym silniejsza jest korozja kontaktowa.

Powierzchnie

G

FS

FT/(DD)

Cynkowanie galwaniczne

Cynkowanie ogniowe

Cynkowanie ogniowe zanurzeniowe / (Double dip)

 

Materiały

A2

A4

A5

Stal nierdzewna

Stal nierdzewna

Stal nierdzewna

Rozwiązania specjalne (na życzenie)

FTSO

FSK/FTK

Specjalne grubości warstw

Powlekanie tworzywem sztucznym

Powierzchnia

Dla lepszej ochrony przed korozją można stosować następujące ocynki:

Ocynk galwaniczny

  • Nanoszenie powłoki cynkowej w procesie elektrolizy (prąd stały)
  • Typowe grubości warstw: ok. 5-15 μm
  • Powszechna jest obróbka końcowa poprzez pasywację i/lub uszczelnianie

Normy: DIN EN ISO 19598 & DIN EN ISO 4042 
Zastosowania: obszary wewnętrzne bez substancji szkodliwych, np. biura, pomieszczenia handlowe – kategoria korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2: C1
Przykłady: korytka siatkowe i elementy łączące

 

Ocynk Sendzimira

  • W procesie cynkowania Sendzimira taśma stalowa jest cynkowana w ramach ciągłego procesu
  • Materiały: DX51D
  • Typowe grubości warstw (Z 275) ok. 13-27 μm
  • Możliwa obróbka końcowa cewki poprzez pasywację i/lub uszczelnianie

Normy: DIN EN 10346
Zastosowania: obszary wewnętrzne, w których może występować kondensacja, np. hale sportowe lub magazynowe – kategoria korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2: do C2
Przykłady: korytka kablowe, pokrywy

Ocynk ogniowo-zanurzeniowy

  • Gotowy produkt jest powlekany w procesie zanurzania
  • Materiały: C9D, DC01, DD11, S235JR
  • Typowe grubości warstw: ok. 45-85 μm

Normy: DIN EN ISO 1461
Zastosowania: obszary wewnętrzne o pewnym stopniu wilgotności i zanieczyszczenia, obszary zewnętrzne o umiarkowanym stopniu zanieczyszczenia substancjami szkodliwymi, np. pralnie, środowisko miejskie – kategoria korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2: do C3 (w zależności od grubości warstwy: C4)
Przykłady: drabiny kablowe, korytka siatkowe, wieszaki i wsporniki

 

Wykańczanie na gorąco (Double Dip)

  • Powłoka cynkowo-aluminiowa wg DIN EN 10346
  • Cynkowany materiał poddawany jest kolejno dwóm kąpielom: pierwsza z nich zawiera czysty cynk, a druga – stop cynku i aluminium

Normy: DIN EN 10346

 

Powlekanie płatkami cynkowymi

  • Przetwarzanie niepoddanej obróbce stali na drobne części, takie jak śruby lub podkładki
  • Następujące bezpośrednio po nim powlekanie bogatym w cynk i aluminium materiałem nieorganicznym za pomocą metody zanurzeniowo-odśrodkowej
  • Grubość warstwy: 5-20 µm 
  • Katodowa ochrona przed korozją dopuszcza niewielkie zarysowania, spowodowane np. podczas transportu lub montażu

Normy: DIN EN 13858, DIN EN ISO 10683 
Zastosowania: wewnątrz i na zewnątrz
Przykłady: elementy łączące, elementy mocujące

Powlekanie tworzywem sztucznym

  • Powlekanie tworzywem sztucznym w postaci elektrostatycznie naładowanego proszku z tworzywa sztucznego
  • Powlekanie wykonuje się w celu zapewnienia ochrony przed korozją lub ze względów dekoracyjnych
  • Wyjątkowo dobra przyczepność dzięki wstępnej obróbce elementów za pomocą różnych płynów
  • Proszek z tworzywa sztucznego wykonany z żywic epoksydowych i/lub poliestrowych oraz poliuretanu
  • Typowe grubości warstw: ok. 70-100 μm
  • Możliwość pokrycia różnych elementów systemu następującymi powłokami:
    • ocynkiem Sendzimira (FS) i ocynkiem ogniowo-zanurzeniowym (FT)
    • ocynkiem galwanicznym (G) i aluminium (Al)

Normy: DIN 55633/55634

Zastosowania Ochrona przed korozją:

  • Elementy systemu ocynkowane metodą ogniowo-zanurzeniową z powłoką (Duplex)
  • Wysoka odporność na wilgoć, zanieczyszczenia i wpływy chemiczne
  • Budynki o ciągłej kondensacji i silnym zanieczyszczeniu
  • Kategoria korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2: do C5

Względy dekoracyjne:

  • Specjalna specyfikacja wizualna, dopasowana do kolorystyki budynku
  • Rozdzielenie kolorystyczne lub przypisanie różnych funkcji
  • Dostępność we wszystkich kolorach RAL

Materiały

Stal nierdzewna/szlachetna

 

  • Na skutek dostępu tlenu powstaje warstwa tlenku chromu (warstwa pasywna), która chroni przed korozją
  • W przypadku uszkodzenia warstwy pasywnej, np. przez przecięcie, następuje jej odbudowa na skutek dalszego dostępu tlenu
  • Materiały, w zależności od składu stopu:
    • A2: 
      • 1.4301 (AISI 304) 
      • 1.4303 (AISI 305/308) 
      • 1.4310 (AISI 301) 
      • 1.4567 (AISI 304Cu)
    • A4: 
      • 1.4401 (AISI 316) 
      • 1.4404 (AISI 316L) 
      • 1.4435 (AISI 316L) 
      • 1.4571 (AISI 316Ti) 
      • 1.4578 
    • A5: 
      • 1.4529 
      • 1.4547 
      • 1.4462 
  • Norma: EN 10088

 

  • Kategoria korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2:
    • A2: do C3 
    • A4: do C5 
    • A5: do CX
  • Przegląd ważnych pierwiastków stopowych
PierwiastekWłaściwości w stali
Nikiel
  • Stabilizuje strukturę (tworzywo austenityczne)
  • Zwiększa twardość i wytrzymałość
  • Zwiększa odporność na korozję naprężeniową
Molibden
  • Zwiększa odporność na wżery
  • Zwiększa odporność na korozję naprężeniową
Tytan
  • Stabilizuje strukturę (tworzywo węglikowe)
  • Zwiększa odporność na korozję międzykrystaliczną
Azot
  • Stabilizuje strukturę (tworzywo austenityczne)
  • Zwiększa twardość

 

Kategorie korozyjności wg DIN EN ISO 12944-2:2018

 

Kategoria korozyjności

Strata masy/zmniejszenie grubości na jednostkę powierzchni (po pierwszym roku od opuszczenia magazynu)

Przykłady typowych środowisk (tylko w celach informacyjnych)

 

Stal niestopowa

Cynk

Obszary zewnętrzne

Przestrzeń wewnętrzna

 Strata masy g/m²Zmniejszenie grubości µmStrata masy g/m²Zmniejszenie grubości µm  
C1
bez znaczenia
≤ 10≤ 1,3≤ 0,7≤ 0,1–Ogrzewane budynki o neutralnej atmosferze, np. biura, pomieszczenia handlowe, szkoły, hotele
C2
niewielkie
> 10 do 200> 1,3 do 25> 0,7 do 5> 0,1 do 0,7Atmosfera o niskim stopniu zanieczyszczenia: najczęściej obszary wiejskieNieogrzewane budynki, w których może wystąpić kondensacja, np. hale magazynowe, hale sportowe
C3
umiarkowane
> 200 do 400> 25 do 50> 5 do 15> 0,7 do 2,1Atmosfera miejska i przemysłowa o umiarkowanym zanieczyszczeniu dwutlenkiem siarki; atmosfera przybrzeżna o niskim stopniu zasoleniaPomieszczenia produkcyjne o dużej wilgotności i pewnym stopniu zanieczyszczenia powietrza, np. zakłady przetwórstwa spożywczego, pralnie, browary, mleczarnie
C4
silne
> 400 do 650> 50 do 80> 15 do 30> 2,1 do 4,2Atmosfera przemysłowa i przybrzeżna o umiarkowanym stopniu zasoleniaZakłady chemiczne, przybrzeżne stocznie i porty
C5
bardzo silne
> 650 do 1500> 80 do 200> 30 do 60> 4,2 do 8,4Obszary przemysłowe o dużej wilgotności i agresywnej atmosferze oraz atmosfera przybrzeżna o dużym stopniu zasoleniaBudynki lub obszary o prawie stałej kondensacji
i silnym zanieczyszczeniu.
C X
ekstremalne
> 1500 do 5500> 200 do 700> 60 do 180> 8,4 do 25Obszary morskie o dużym stopniu zasolenia oraz obszary przemysłowe o ekstremalnej wilgotności i agresywnej atmosferze, jak również atmosfery subtropikalne i tropikalneObszary przemysłowe o ekstremalnej wilgotności i agresywnej atmosferze

Typowe środowiska i zalecane powierzchnie/materiały

Erozja cynku: < 0,1 µm/rok

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
–

Obszary wewnętrzne
 Ogrzewane budynki o neutralnej atmosferze

Zalecane powłoki/materiały

Ocynk galwaniczny (G)

Grubość warstwy: 2,5–10 µm

Erozja cynku: > 0,1 do 0,7 µm/rok

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
Atmosfera o niskim stopniu zanieczyszczenia

Obszary wewnętrzne
Nieogrzewane budynki, w których może wystąpić kondensacja

Zalecane powłoki/materiały

Ocynk Sendzimira (FS)/stop cynku i aluminium (DD)

Grubość warstwy: ok. 20 µm

Erozja cynku: > 0,7 do 2,0 µm/a

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
Atmosfera miejska i przemysłowa o umiarkowanym zanieczyszczeniu dwutlenkiem siarki

Obszary wewnętrzne
Pomieszczenia produkcyjne o dużej wilgotności i pewnym stopniu zanieczyszczenia powietrza

Zalecane powłoki/materiały

Ocynk ogniowo-zanurzeniowy (FT)/stal nierdzewna A2

Grubość warstwy: ok. 40–60 µm

Erozja cynku: 2,0 do 4,0 µm/a

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
Atmosfera przemysłowa i przybrzeżna o umiarkowanym stopniu zasolenia, przybrzeżne stocznie

Obszary wewnętrzne
Zakłady chemiczne, przybrzeżne stocznie

Zalecane powłoki/materiały

Stal nierdzewna A2

Trudno rdzewiejąca

Erozja cynku: 4,0 do 8,0 µm/a

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
Obszary przemysłowe o dużej wilgotności i agresywnej atmosferze oraz atmosfera przybrzeżna o dużym stopniu zasolenia

Obszary wewnętrzne
Budynki lub obszary o niemal ciągłej kondensacji

Zalecane powłoki/materiały

Stal nierdzewna A4

Dopuszczalna odporność na działanie kwasów

Erozja cynku: 8,0 do 25 µm/a

Przykłady typowych środowisk

Obszary zewnętrzne 
Obszary morskie o dużym stopniu zasolenia oraz obszary przemysłowe o ekstremalnej wilgotności

Obszary wewnętrzne
Obszary przemysłowe o ekstremalnej wilgotności i agresywnej atmosferze

Zalecane powłoki/materiały

Stal nierdzewna A5

Dodatkowa wysoka twardość

Masz pytania na ten temat? Chętnie pomożemy!