Wartości obciążenia – norma produktowa IEC 61537:2006
W Niemczech obowiązującym przekładem normy IEC 61537:2006 jest norma DIN EN 61537:2007 09 „Systemy prowadzenia kabli i przewodów – kablowe systemy nośne do instalacji elektrycznych”. Określa ona wymagania i badania dotyczące kablowych systemów nośnych przeznaczonych do podtrzymywania i mocowania kabli i przewodów oraz innych urządzeń elektrycznych w instalacjach elektrycznych lub systemach komunikacyjnych.

FAQ – Wymagania zgodnie z normą produktową
Jakie wymagania ogólne są stawiane kablowym systemom nośnym i gdzie są ustanawiane?
Jakie wymagania dotyczące testów odnoszą się do kablowych systemów nośnych?
Jak muszą być oznakowane kablowe systemy nośne?
Jakie informacje powinny znajdować się w instrukcji montażu kablowych systemów nośnych?
Jakie informacje na temat kablowych odcinków nośnych musi zawierać instrukcja montażu?
Klasyfikacja*
Wszystkie kablowe systemy nośne są klasyfikowane przez system numerów zgodnie z rozdziałem 6 normy produktowej IEC 61537. Na tej podstawie użytkownik może łatwo rozpoznać, jakie właściwości ma dany kablowy system nośny.
| 6.1 | Materiał |
|---|---|
| 6.1.1 | Element metalowy |
| 6.1.2 | Element niemetalowy |
| 6.1.3 | Konstrukcja mieszana |
| 6.2 | Odporność na rozprzestrzenianie się ognia |
|---|---|
| 6.2.1 | Rozprzestrzenia ogień |
| 6.2.2 | Nie rozprzestrzenia ognia |
| 6.3 | Właściwości przewodności elektrycznej |
|---|---|
| 6.3.1 | Nie wykazuje właściwości przewodności elektrycznej |
| 6.3.2 | Wykazuje właściwości przewodności elektrycznej |
| 6.4 | Przewodnictwo elektryczne |
|---|---|
| 6.4.1 | Elektrycznie przewodzący element systemu |
| 6.4.2 | Elektrycznie nieprzewodzący element systemu |
| 6.5 | Korozja/powłoki |
|---|---|
| 6.5.1 | Niemetalowe elementy systemu |
| 6.5.2 | Stal z wykończeniem metalicznym lub stal nierdzewna |
Klasy 0 – 9D
| Klasa | Zalecany materiał i rodzaj powierzchni |
|---|---|
| 0a | żadne |
| 1 | Ocynk galwaniczny o minimalnej grubości warstwy 5 µm |
| 2 | Ocynk galwaniczny o minimalnej grubości warstwy 12 µm |
| 3 | Ocynk zanurzeniowy (ocynk Sendzimira) według oznaczenia 275 zgodnie z normą EN 10327 i EN 10326 |
| 4 | Ocynk zanurzeniowy (ocynk Sendzimira) według oznaczenia 350 zgodnie z normą EN 10327 i EN 10326 |
| 5 | Ocynk ogniowy (ocynk wsadowy) o minimalnej grubości warstwy 45 µm zgodnie z ISO 1461 |
| 6 | Ocynk ogniowy (ocynk wsadowy) o minimalnej grubości warstwy 55 µm zgodnie z ISO 1461 |
| 7 | Ocynk ogniowy (ocynk wsadowy) o minimalnej grubości warstwy 70 µm zgodnie z ISO 1461 |
| 8 | Ocynk ogniowy (ocynk wsadowy) o minimalnej grubości warstwy 85 µm zgodnie z ISO 1461 (zwykle wysokostopowa stal krzemowa) |
| 9 A | Stal nierdzewna, wyprodukowana wg ASTM: A240/A 240M – 95a, oznaczenie S30400 lub EN 10088 oznaczenie 1-4301 bez obróbki wykończeniowejb |
| 9B | Stal nierdzewna, wyprodukowana wg ASTM: A240/A 240M – 95a, oznaczenie S30400 lub EN 10088 oznaczenie 1-4404 bez obróbki wykończeniowejb |
| 9C | Stal nierdzewna, wyprodukowana wg ASTM: A240/A 240M – 95a, oznaczenie S30400 lub EN 10088 oznaczenie 1-4301 z obróbką wykończeniowąb |
| 9D | Stal nierdzewna, wyprodukowana wg ASTM: A240/A 240M – 95a, oznaczenie S30400 lub EN 10088 oznaczenie 1-4404 z obróbką wykończeniowąb |
a Dla materiałów niezaklasyfikowanych do żadnej klasy odporności na korozję. b Proces obróbki wykończeniowej stosuje się, aby polepszyć ochronę przed korozją i oddziaływaniem innych stali. | |
| 6.5 | Korozja/powłoki |
|---|---|
| 6.5.3 | Stop aluminium lub inne metale |
| 6.5.4 | Z powłoką metaliczną i organiczną |
| 6.6 | Temperatury |
|---|---|
| 6.6.1 | Temperatura minimalna -50°C / -40°C / -20°C / -15°C / -5°C / +5°C |
| 6.6.2 | Temperatura maksymalna +150°C / +120°C / +105°C / +90°C / +60°C / +40°C |
| 6.7 | Perforacja podstawy odcinka korytka kablowego |
|---|---|
| A | ≤ 2 % |
| B | > 2 % |
| C | > 15 % |
| D | >30 % (IEC 60364 5 52) |
| 6.8 | Perforacja podstawy odcinka korytka kablowego |
|---|---|
| X | ≤ 80 % |
| Y | > 80 % |
| Z | >90 % (IEC 60364 5 52) |
| 6.9 | Wytrzymałość udarowa |
|---|---|
| 6.9.1 | Do 2 J |
| 6.9.2 | Do 5 J |
| 6.9.3 | Do 10 J |
| 6.9.4 | Do 20 J |
| 6.9.5 | Do 50 J |
Mechaniczne testy obciążeniowe na potrzeby określenia bezpiecznego obciążenia roboczego (SWL)
Istotnym zadaniem normy jest weryfikacja wydanych informacji dotyczących bezpiecznego obciążenia roboczego w porównywalnych i reprodukowalnych ramach. Osiąga się to poprzez różne procedury testowe. Dla praktycznego zastosowania ważne jest, aby złącza były rozmieszczone zgodnie z instrukcjami lub kartami danych producenta, w przeciwnym razie nie można zagwarantować bezpiecznego obciążenia roboczego.
Zasadniczo należy przeprowadzić dwa badania – badanie temperatury minimalnej i badanie temperatury maksymalnej. W przypadku elementów stalowych wystarczy badanie tylko w jednej temperaturze w zakresie od -20°C do +120°C, ponieważ zgodnie z normą właściwości nie odbiegają o więcej niż 5% średniej wartości właściwości na skutek zmiany temperatury.

Wszystkie procedury testowe wymagają zastosowania na wzorcu badawczym obciążenia wstępnego w wysokości 10 % dla kablowych odcinków nośnych i 50 % dla elementów nośnych, aby umożliwić wyznaczenie. Następnie obciążenie jest usuwane i od tego stanu mierzone są odkształcenia.
Wszystkie wzorce badawcze są najpierw poddawane nominalnemu bezpiecznemu obciążeniu roboczemu (SWL), a w przypadku przekroczenia kryteriów uszkodzenia obciążenie jest zwiększane do 1,7-krotności bezpiecznego obciążenia roboczego.
Pierwszym kryterium uszkodzenia jest dopuszczalne odkształcenie pod nominalnym bezpiecznym obciążeniem roboczym. Ugięcie wzdłużne kablowych odcinków nośnych i kształtek nie może przekraczać maksymalnie 1/100 rozstawu podpór, a ugięcie poprzeczne nie może przekraczać maksymalnie 1/20 szerokości nominalnej (kablowych odcinków nośnych, kształtek, elementów nośnych). Ponadto odkształcenie poprzeczne pod wpływem SWL jest ograniczone do maksymalnie 30 mm dla wsporników. Wieszak może uginać się pod wpływem SWL maksymalnie o 1/20 swojej długości. Oczywiście przedmioty badania i połączenia nie mogą mieć żadnych widocznych uszkodzeń lub przerw.
Ugięcie wzdłużne mierzone jest pośrodku każdego przęsła [ab] i [bc] jako obliczona średnia z lewej i prawej strony zewnętrznej (1 i 3) kablowego elementu nośnego. Ugięcie poprzeczne wyznacza się w tym samym punkcie jako różnicę pomiędzy wartością zmierzoną przez czujnik pośrodku (2) podstawy kablowego elementu nośnego a średnią ugięcia wzdłużnego (ø13).
Drugie kryterium uszkodzenia mówi, że pod zwiększonym 1,7-krotnie obciążeniem system nie może się zawalić. Przy zwiększonym obciążeniu dopuszczalne są jednak silne odkształcenia i zginanie.
Obciążenia specjalne, takie jak ciężar montera, śnieg, deszcz, lód, wiatr, naprężenia sejsmiczne lub termiczne, nie są badane w ramach tej procedury. Zgodnie z normą, za obciążenia związane ze śniegiem, wiatrem i innymi zagrożeniami środowiskowymi producent nie odpowiada. Projektant instalacji powinien w razie potrzeby uwzględnić te wpływy.
Zasadniczo metodologia ta pozwala zbadać bezpieczne obciążenie robocze (SWL) kablowych odcinków nośnych oraz ich połączeń, kształtek i elementów nośnych.
Badania dla wieloprzęsłowych elementów nośnych montowanych w płaszczyźnie pionowej z poziomym kierunkiem ułożenia (typowe zastosowanie w elektrowniach) oraz dla tras wznoszących montowanych w płaszczyźnie pionowej z pionowym kierunkiem ułożenia są nadal przedmiotem konsultacji w aktualnie obowiązującej wersji normy. Nowy projekt normy przewiduje wprowadzenie znormalizowanego badania. Zgodnie z tą normą OBO Bettermann może już podać niektóre wartości obciążenia dla zastosowań w elektrowniach.
Dla uzupełnienia należy wspomnieć o tzw. badaniu wytrzymałości udarowej wg normy IEC 60068-2-75. W tym badaniu młot o określonej masie jest upuszczany z określonej wysokości najpierw na powierzchnię podstawy lub szczebel, a następnie na każdy panel boczny. Po zakończeniu badania przedmioty badane nie mogą wykazywać żadnych oznak uszkodzenia i/lub odkształcenia, które mają negatywny wpływ na bezpieczeństwo.
| Energia uderzenia [J] | Masa młota [kg] | Wysokość upuszczenia [mm] |
|---|---|---|
| 2 | 0,5 | 400 |
| 5 | 1,7 | 295 |
| 10 | 5,0 | 200 |
| 20 | 5,0 | 400 |
| 50 | 10,0 | 500 |

Kablowe odcinki nośne jako wieloprzęsłowe elementy nośne
O wieloprzęsłowym elemencie nośnym jest mowa wtedy, gdy ciąg kablowych elementów nośnych (korytek lub drabin) i elementów nośnych rozciąga się na więcej niż jedno przęsło między punktami podparcia, tj. ma kilka rozstawów podpór. Jest to dominujący typ montażu kablowych systemów nośnych.
Większość kablowych systemów nośnych jest montowana z podstawą w płaszczyźnie poziomej i również biegnie w kierunku poziomym. Norma przewiduje pięć różnych rodzajów badań dla tego typu montażu, które uwzględniają określone warunki. Ma to na celu zapewnienie bezpiecznej eksploatacji w każdych warunkach.

| Typ badania | Warunki |
|---|---|
| I |
|
| II |
|
| III |
|
| IV |
|
| V |
|
Kablowe odcinki nośne jako jednoprzęsłowe elementy nośne
Jeśli segment kablowego systemu nośnego składa się z kablowych odcinków nośnych i dokładnie dwóch punktów podparcia zlokalizowanych na każdym końcu segmentu, to określa się go mianem jednoprzęsłowego elementu nośnego. Mowa jest więc o pojedynczym rozstawie podpór. Taka sytuacja może występować przy przejściu przez korytarze lub w konstrukcji hali przy przejściu z jednego słupka podporowego na drugi, jeśli kablowy system nośny nie ma ciągłości na kilku przęsłach, tj. system kończy się na każdej podporze. Takie odróżnienie od wieloprzęsłowego elementu nośnego jest ważne, ponieważ dla tego samego obciążenia kablowego zmienia się obciążenie systemu na metr.
Jednoprzęsłowe elementy nośne są również przeważnie montowane w płaszczyźnie poziomej o poziomym kierunku ułożenia. Podczas badania złącze musi być umieszczone pośrodku przęsła, chyba że producent wymaga inaczej.

Kształtki
W przypadku kształtek (łuki, rozgałęzienia T, skrzyżowania) montowanych z podstawą w płaszczyźnie poziomej i przy systemie ułożonym poziomo norma przewiduje również badanie dotyczące sytuacji, w której sama kształtka nie jest podparta elementem mocującym. Odległość Y do kolejnego elementu nośnego jest określona przez producenta.
Wsporniki
Wsporniki są badane pod kątem zastosowania na ścianie lub na wieszaku (grafika 1). Przyłożenie obciążenia następuje w dwóch punktach, gdy wspornik jest zaprojektowany dla korytka kablowego i drabiny kablowej (grafika 2). Jeśli wspornik jest zaprojektowany wyłącznie dla korytek kablowych, przyłożenie obciążenia odbywa się równomiernie w kilku punktach (grafika 3). Dzięki temu wspornik jest mniej obciążony i zapewnia wyższe bezpieczne obciążenia robocze. W OBO Bettermann sprawdzamy na ogół gorszy przypadek, ponieważ w ten sposób gwarantujemy, że zawsze osiągane będzie bezpieczne obciążenie robocze.
Grafiki przedstawiają normatywne stanowisko badawcze.






Wieszaki
Tak zwane wieszaki poddawane są trzem badaniom jednocześnie.
Badanie momentu zginającego wieszaków na panelach sufitowych (grafika 1) przy długości wieszaka najlepiej 0,8 m. Bezpieczne obciążenie robocze jest określane jako M1 w Nm lub kNm.
Badanie wytrzymałości na rozciąganie wieszaków lub płyty głowicy (grafika 2) jako specyfikacji SWL jako F w N lub kN.
Badanie momentu zginającego wieszaków ze wspornikami (grafika 3), specyfikacja z M2 w Nm lub kNm. Badanie to należy przeprowadzić na długościach L = 0,5 m, 1,0 m i 1,5 m, pod warunkiem że artykuły te są dostępne w ofercie. Badaniu poddawane są wieszaki zamontowane w połączeniu z najmocniejszym i największym wspornikiem zalecanym dla danego wieszaka.
Podrzędną rolę odgrywają badania dla centralnie (symetrycznie) zamocowanego wspornika (grafika 4) oraz dla wieszaków z zamocowanym na końcach wspornikiem/zawiesiem sufitowym (grafika 5). To ostatnie rozwiązanie jest też nazywane huśtawką. W rozwiązaniu tym stosuje się dwa pręty gwintowane jako elementy podlegające naprężeniom rozciągającym lub wieszaki z poziomo przebiegającym profilem sztywno-giętkim będącym podparciem korytka.










Bezpieczny montaż wieszaków ze wspornikami
Zamontowanie wieszaka ze wspornikiem uważa się za bezpieczne, gdy spełnione są następujące warunki.
- Przyłożone obciążenie do każdego wspornika jest mniejsze niż bezpieczne obciążenie robocze określone dla poszczególnych wsporników (10.8.1).
- Sam moment zginający dla wieszaków ze wspornikami M2 jest mniejszy niż bezpieczne obciążenie robocze dla zastosowanej długości wieszaka (10.8.2.3). Dopuszczalna jest interpolacja między wynikami badań dla różnych długości.
- Wynikowy moment zginający na panelu sufitowym M1 oraz wynikowa siła F znajdują się w obszarze bezpiecznym (SAFE AREA).




Badania elektryczne
Produkty spełniające wymagania tej normy są pasywne podczas normalnej eksploatacji pod względem wpływów elektromagnetycznych (emisja i odporność). Gdy kablowe systemy nośne są montowane jako część instalacji okablowania, instalacja ta może emitować sygnały elektromagnetyczne lub być przez nie zakłócana. Stopień zakłóceń zależy od charakteru instalacji w jej środowisku eksploatacji oraz od urządzeń podłączonych do okablowania.
Zgodnie z normą IEC 61537 badane są właściwości przewodności elektrycznej lub właściwości izolacji elektrycznej. Zależy to od tego, jak system został sklasyfikowany.
Kablowe systemy nośne sklasyfikowane zgodnie z punktem 6.3.2 jako „wykazujące właściwości przewodności elektrycznej” muszą mieć wystarczającą przewodność elektryczną, aby zapewnić wyrównanie potencjałów i połączenie (połączenia) z uziemieniem, jeśli jest to wymagane w zależności od zastosowania kablowego systemu nośnego. W związku z tym przez system składający się z dwóch kablowych odcinków nośnych i złącza należącego do systemu przepływa prąd przemienny o natężeniu 25 A przy napięciu w obwodzie otwartym mniejszym lub równym 12 V (AC 50–60 Hz). Pierwszy spadek napięcia jest mierzony na odcinku 50 mm obok każdego złącza. Powstała impedancja (rezystancja zestyku) nie może przekraczać 50 mΩ. Różne złącza (jeśli występują) muszą być badane oddzielnie. Drugi spadek napięcia jest mierzony na odcinku 500 mm bez złącza. Powstała impedancja (rezystancja zestyku) nie może przekraczać 5 mΩ/m.
Kablowe systemy nośne sklasyfikowane zgodnie z punktem 6.4.2 jako „elektrycznie nieprzewodzący element systemu” uważa się za nieprzewodzące, gdy właściwa rezystancja powierzchniowa jest większa niż 100 mΩ. Kablowe systemy nośne wykonane z metalu z powłoką są zasadniczo uważane za przewodzące

Zagrożenia pożarowe
Kablowy system nośny zasadniczo nie może spowodować pożaru, a jedynie się do niego przyczynić. W przypadku kablowych systemów nośnych norma wymaga, aby niemetaliczne materiały mieszane, które mogą być narażone na działanie nadmiernego ciepła generowanego na skutek usterek elektrycznych, były trudnopalne. W tym celu przeprowadza się badanie metodą rozżarzonego drutu zgodnie z normą IEC 60695-2-11:2000 sekcja 4–10 przy temperaturze rozżarzonego drutu wynoszącej 650°C. Elementy systemu nierozprzestrzeniające ognia nie mogą się zapalić lub muszą charakteryzować się ograniczonym rozprzestrzenianiem ognia.
Więcej informacji

Przegląd kablowych systemów nośnych
Wytrzymałość, bezpieczeństwo, trwałość – poznaj lepiej kablowe systemy nośne oraz dowiedz się więcej na temat korozji, powierzchni i materiałów.

Znajdź pasujący kablowy system nośny
Jak wybrać właściwy kablowy system nośny dla danej sytuacji montażowej? Zdradzimy Ci, dlaczego na przykład objętość kabli i obciążenie kablowe są ważnymi kryteriami.

Obciążenia wiatrem: o tym należy pamiętać podczas planowania
Wiatr może stać się prawdziwą próbą wytrzymałości dla instalacji. Tutaj znajdują się informacje dotyczące tego, jak niezawodnie zabezpieczyć kablowe systemy nośne przed obciążeniami wiatrem.

Sprawdzona jakość – przegląd certyfikatów, norm i znaków jakości
Od ISO do UL: dowiedz się, jakie certyfikaty i znaki jakości potwierdzają jakość i bezpieczeństwo naszych kablowych systemów nośnych zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym.

Zabezpieczenie przed zakłóceniami: tłumienie EMC w przypadku kablowych systemów nośnych
Elektromagnetyczne pola zakłócające mogą spowodować awarię całych instalacji. Tłumienie magnetyczne przez odpowiednio zamontowane systemy prowadzenia kabli oferuje tutaj ochronę.